Promocja „Encyklopedii Solidarności”

W najbliższy wtorek 21 września br. w siedzibie Stowarzyszenia Wolnego Słowa przy ulicy Marszałkowskiej 7 w Warszawie o godz. 17.00 odbędzie się promocja I tomu „Encyklopedii Solidarności”, wydanej staraniem Stowarzyszenia Pokolenie z Katowic.

Encyklopedia Solidarności – ludzie, struktury i wydawnictwa opozycji w Polsce 1976-1989, to projekt dokumentacyjny, realizowany przez Instytut Pamięci Narodowej, Stowarzyszenie Pokolenie (patrz tutaj) i Oficynę Wydawniczą Volumen. Jest to największe przedsięwzięcie dokumentacyjne, poświęcone ruchowi Solidarności, na które składa się pięć tysięcy biogramów, dwa i pół tysiąca haseł rzeczowych oraz szczegółowe kalendarium wydarzeń.

W sierpniu br., w 30 rocznicę powstania Związku ukazał się I tom tego dzieła. Cała publikacja jest tworzona tzw. metodą holenderską, co mówiąc w skrócie, oznacza, że każdy tom będzie uzupełniany o kolejne biogramy.

Hasła i biogramy, przygotowywane są przez dziesiątki autorów, współpracujących z wieloma pełnomocnikami regionalnymi, trafiają do Redakcji Encyklopedii w Warszawie. Po ich weryfikacji i redakcji umieszczane są w internetowej edycji Encyklopedii Solidarności. W chwili obecnej znajduje się tam ponad 3200 biogramów i 1100 haseł rzeczowych. Liczby te systematycznie rosną.

Strona internetowa „Encyklopedii Solidarności”, patrz tutaj.

„Zdajemy sobie sprawę, że nawet tak duża liczba haseł encyklopedycznych stanowi wypełnienie jedynie niewielkiej części potrzeb w zakresie dokumentowania walki polskiej opozycji. Jest to jednak niezbędny pierwszy krok, po którym nastąpią kolejne” – podkreślają pomysłodawcy projektu.

W jutrzejszej promocji wezmą udział członkowie redakcji Encyklopedii Solidarności:

prof. Antoni Dudek ( IPN);
dr Łukasz Kamiński (IPN);
dr Grzegorz Waligóra(IPN);
Przemysław Miśkiewicz (Stowarzyszenie Pokolenie);
Mirosława Łątkowska (Oficyna wydawnicza Volumen);
Adam Borowski (Oficyna wydawnicza Volumen);
Włodzimierz Domagalski;
dr hab. Ryszard Bugaj.

W trakcie prezentacji „I tom Encyklopedii Solidarności” będzie do nabycia w obniżonej cenie 90 zł.

Polecam również edycję TVP „Encyklopedia Solidarności”, patrz poniżej:

Mariusz A. Roman

[Fot. Archiwum]

O kulturze niezależnej w PRL

Fakt, że Polacy zdziesiątkowani przez wojnę, wyrzuceni z miejsc zamieszkania, pozbawieni warstw wyższych, potrafili – w warunkach komunistycznego zniewolenia – zachować główne wartości polskiej kultury i stworzyć społeczeństwo zdolne do politycznego działania, to fenomen na skalę światową. W Warszawie, z inicjatywy Stowarzyszenia Wolnego Słowa rozpoczęła się konferencja poświęcona kulturze niezależnej w PRL.

Rozwój kultury niezależnej, a zwłaszcza niecenzuralnych wydawnictw po 1976 roku, skłania do poważnej refleksji. Lata 1956-1976 to okres nieustannej walki i kompromisu między wolnością twórców a zapisami cenzury. Kultura tego właśnie okresu wychowała pokolenie, które stworzyło „Solidarność” i rzuciło skuteczne wyzwanie wszechwładzy PZPR.

Działacze Stowarzyszenie Wolnego Słowa podkreślają, że zorganizowana przez nich konferencja ma służyć: „wspomnieniom i refleksji nad tym, co często określamy – mówiąc do naszych dzieci – jako „nasze czasy”. Konferencja odbywa się pod patronatem prof. Katarzyny Chałasińskiej – Macukow, rektora Uniwersytetu Warszawskiego.

PROGRAM KONFERENCJI

I CZĘŚĆ - wtorek 24 listopada br. (miejsce: „Stary BUW” Uniwersytet Warszawski, I piętro, sala 107, Krakowskie Przedmieście 26/28).
Rozwój kultury „kompromisu” w PRL - droga do kultury niezależnej

*10.00 – 10.30 Powitanie i Wprowadzenie – SWS
*10.30 – 11.30 Literatura:
Marek Nowakowski,
Leszek Szaruga,
Jacek Bocheński,
* 11.45 – 12.45 Film:
Janusz Kijowski,
Magda Łazarkiewicz,
Filip Bajon,
*12.45 – 13.30 Kabaret:
Marcin Wolski,
Jan Pietrzak,
*14.00 – 15.00 Teatry studenckie, piwnica:
Jacek Kleyff,
Leszek Wójtowicz,
Piotr Ferster,
*15.00 – 16.00 Kultura katolicka w PRL. Wydawnictwa PAX i Znak, Kluby inteligencji katolickiej:
Kazimierz Wóycicki,
Andrzej Wielowieyski,
Janusz Krupski.

II CZĘŚĆ - piątek 27 listopada br. (miejsce: Siedziba Stowarzyszenia Wolnego Słowa, ul. Marszałkowska 7)
Powstanie i rozwój kultury niezależnej 1976 – 1989

*14.00 – 14.15 Wprowadzenie Jacek Szymanderski z SWS
*14.15 – 15.15 Wydawnictwa: książki, prasa:
Grzegorz Boguta,
Andrzej Rosner,
Wacław Holewiński,
Czesław Bielecki,
*15.30 – 16.30 Teatr domowy Protest aktorów w stanie wojennym
Ewa Dałkowska,
Emilian Kamiński,
Andrzej Piszczatowski,
Kazimierz Kaczor,
*16.30 – 17.30 Rola duszpasterstw, mszy za ojczyznę, pielgrzymek środowiskowych - dla budowy i podtrzymania niezależnego społeczeństwa w okresie stanu wojennego
Maciej Rayzacher,
ks. Jan Sikorski,
Jacek Szymanderski.
*18.00 Otwarcie wystawy “Kultura niezależna w PRL”

[Fot. Archiwum Autora]

W drodze do wolności

W dniach 19 – 20 listopada w Warszawie odbywa się Kongres opozycji „W drodze do wolności”, upamiętniający obalenie komunizmu w Europie Środkowej i Wschodniej. Spotkanie około 300 dysydentów z Polski i krajów Europy Środkowej i Wschodniej organizowane jest przez Senat Rzeczypospolitej Polskiej oraz Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przy współpracy Stowarzyszenia Wolnego Słowa.

Przybyli na Kongres goście spotkają się po raz pierwszy na powitalnej kolacji w hotelu Novotel w czwartek 19 listopada. Gośćmi specjalnymi spotkania będą: Marszałek Senatu Rzeczypospolitej Polskiej Bogdan Borusewicz oraz Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Janusz Krupski. Jednak oficjalną inauguracją Kongresu będzie rozpoczęcie obrad (godz. 9.00), które odbędą się w piątek 20 listopada w sali konferencyjnej hotelu Novotel w centrum Warszawy.

Następnie zostanie wyświetlony film dokumentalny pt: „Efekt domina”, przedstawiający wpływ działalności polskiej opozycji demokratycznej na powstawanie i rozwój ruchów dysydenckich w krajach byłego bloku wschodniego. Podczas obrad w hotelowym holu prezentowana będzie wystawa, użyczona organizatorom przez Europejskie Centrum Solidarności.

Obrady Kongresu zostały podzielone na dwa bloki tematyczne. Pierwszemu organizatorzy nadali tytuł „Opozycja demokratyczna: podobieństwa – różnice – wpływy”. Podczas prawie dwugodzinnej debaty swój punkt widzenia na sprawy działalności opozycji w czasach istnienia podziału politycznego świata zaprezentują historycy z różnych krajów. Druga część obrad, „Jaka była opozycja”, upłynie w atmosferze wspomnień – elementów biograficznych ukazanych przez zaproszonych na Kongres gości.

Po zakończeniu części merytorycznej Kongresu odbędzie się główna uroczystość Kongresu – „Bankiet w swetrach” w Pałacu Kultury i Nauki. Oprócz opozycjonistów i dysydentów, którzy wezmą udział w Kongresie, Urząd zaprosił do wzięcia udziału w uroczystości w Pałacu Kultury przedstawicieli najwyższych władz państwowych z Prezydentem RP na czele.

Spotkanie rozpocznie się recitalem artystów związanych z opozycją: Antoniny Krzysztoń, Jacka Kleyffa raz Macieja Zembatego. Goście będą mogli podziwiać elementy wystawowe przypominające czasy poprzedniego systemu: gabloty z materiałami drukowanymi, sprzęt poligraficzny oraz inne pamiątki z epoki. Podczas bankietu wyświetlane będą migawki ze strajków, fragmenty kronik, zdjęcia. Wystrój pomieszczeń nawiązywać będzie do czasów sprzed 1989 roku.

Po części artystycznej odbędzie się właściwy punkt programu uroczystości – bankiet, podczas którego goście ubrani będą w swetry – nieformalny symbol polskiej „Solidarności” z czasów walki z reżimem komunistycznym. Jest to czas przewidziany na wspólne rozmowy, wspomnienia i dzielenie się doświadczeniami.

Mariusz A. Roman

[Fot. Archiwum]