Malbork znów oblegany

Oblężenie Malborka – jedna z najciekawszych historycznych imprez plenerowych – odbywa się już po raz dwunasty. Jak co roku program wielkiej inscenizacji historycznej „Oblężenie Malborka” (21-24 lipca 2011) pełen jest niesamowitych atrakcji dla całych rodzin. Spektakl w tym roku reżyseruje słynny Bogusław Wołoszański.

Jedna z największych w Europie inscenizacji historycznych, „Oblężenie Malborka”, cieszy się już międzynarodową sławą. Od dwunastu lat, w gorące letnie dni, na Pomorze zjeżdżają miłośnicy „podróży w czasie” z całego świata, ale zobaczyć ten wyjątkowy spektakl, przygotowywany z dbałością o najmniejsze szczegóły.

Jak zwykle w ramach imprezy organizowane jest szereg atrakcji przygotowanych specjalnie z myślą o całych rodzinach. Przez wszystkie dni na terenach przyległych do zamku odbywają się szranki i konkursy rycerskie, turnieje łucznicze i kusznicze, plebejskie gry i zabawy, pokazy teatralne, a także jarmark rzemiosł średniowiecznych. Wszystko to tworzy atmosferę podróży w czasie do średniowiecza, na którą zawsze można liczyć w Malborku w drugiej połowie lipca.

Kulminacyjnym punktem każdego dnia jest inscenizacja bitwy o malborski zamek, nawiązująca do wydarzeń z 1410 roku, gdy wojska polsko-litewskie króla Władysława Jagiełły bezskutecznie oblegały warownię po marszu spod Grunwaldu.

Na Wałach von Plauena, w świetle płonących pochodni i ognisk toczyć boje będzie ponad dwustu statystów uzbrojonych w prawdziwy oręż. Podczas odtwarzania historycznych wydarzeń wykorzystane zostaną żywe konie, repliki machin miotających pociski zbudowane na wzór średniowiecznych oryginałów, w tym ogromna ruchoma wieża oblężnicza.

W tym roku scenarzystą i reżyserem spektaklu opowiadającego wydarzenia sprzed 601 lat jest Bogusław Wołoszański, dziennikarz znany przede wszystkim z programów telewizyjnych pt. "Sensacje XX wieku".

Jedną z nowości jest projekcja filmów, które wprowadzą widzów w nocną rekonstrukcję wydarzeń z 1410 roku. Dodatkowo będzie można zwiedzić Park Machin Oblężniczych, (patrz tutaj) zbudowanych na podstawie historycznych podań, przy użyciu tylko i wyłącznie dawnych metod ciesielskich. Dzieci na pewno chętnie zwiedzą też wioskę LEGO, która powstanie na Przedzamczu.

Organizatorzy, czyli Muzeum Zamkowe w Malborku, postanowili zadbać również o edukacyjny walor wydarzenia. Z wygłaszanych przez specjalistów wykładów dowiemy się między innymi tego, jak wyglądała tradycja grunwaldzka w Polsce, czym zajmowali się polscy i krzyżaccy dyplomaci, jak średniowieczni mieszkańcy Malborka radzili sobie bez lodówek i jak oblegano miasto w 1945 r.

Więcej informacji, w tym szczegółowy program, patrz tutaj.

(MAR)

[Fot. www.oblezenie.zamek.malbork.pl]

Szarża pod Krojantami 2010

W najbliższą niedzielę (5 września br.), w Krojantach pod Chojnicami, będzie miało miejsce widowisko historyczne, upamiętniające jeden z epizodów Wojny Obronnej 1939 roku - szarżę 18 Pułku Ułanów Pomorskich. Oprócz widowiska historyczno-militarnego będą też: pokazy musztry kawaleryjskiej, przedstawienie „Szarża pod Arcelinem w 1920 r.” oraz koncerty muzyczne.

Tegoroczne obchody przyjmą tradycyjną formę widowiska historyczno - militarnego, z autentyczną szarżą ponad stu współczesnych kawalerzystów, na pododdział hitlerowskiego Wehrmachtu. W trakcie tego patriotycznego przedsięwzięcia, które rozpocznie się o godz. 13.30, zobaczyć będzie można również, jako pierwszą część widowiska, "Szarżę pod Arcelinem ", gdzie przypomniany zostanie bój 2 –giego szwadronu 1 pułku szwoleżerów w 1920 roku, dowodzonego przez rotmistrza Kazimierza Mastalerza, by w ten sposób uczcić przypadającą w tym roku 90 rocznicę zwycięskiej wojny polsko - bolszewickiej.

Następnie widzowie oglądać będą efektowny pokaz musztry 140-konnego wzmocnionego szwadronu kawalerii polskiej, zakończony regulaminową szarżą. Obędzie się również XV Bieg Ułański, w którym zaprezentowane zostaną: gonitwy, wyścigi konne, popisy kawaleryjskie, a także pokaz zaprzęgów konnych i bryczek. Kulminacyjnym punktem widowiska, w granicach godz. 16.00, będzie odtworzenie szarży 18 Pułku Ułanów Pomorskich z 1 września 1939 r., dowodzonego przez pułkownika Mastalerza.

Tradycyjnie już od po raz dziewiąty, na polach pod Krojantami w każdą pierwszą niedzielę września organizowane są inscenizacje szarży kawaleryjskiej. Połączone są one z imprezami towarzyszącymi, jak: uroczysta msza św., składanie kwiatów pod pomnikiem przy drodze Chojnice – Tczew, biegiem ułańskim, koncertem orkiestry wojskowej, występami zespołów artystycznych itp. Podczas tegorocznych obchodów - w sobotę odbędzie się również konferencja naukowa dotycząca Wojny Obronnej 1939.

Główny trud organizacyjny nad przedsięwzięciem, obok Gminnego Komitetu Ochrony Pamięci, Walki i Męczeństwa, z wójtem dr. Zbigniewem Szczepańskim na czele, wzięła na siebie powołana na początku 2003 roku Fundacja „Szarża pod Krojantami”. Za sprawy organizacyjne, związane z odtworzeniem kawaleryjskiego boju w miejscu dawnej szarży, odpowiedzialny jest Polski Klub Kawaleryjski. Dużą pomoc organizacyjną zapewniają żołnierze 16. Dywizji Zmechanizowanej z Elbląga, zwłaszcza 20. Brygady Zmechanizowanej, której batalion czołgów dziedziczy tradycję historycznego 18. Pułku Ułanów Pomorskich.

Uroczystości pod Krojantami, które w ubiegłym roku przyciągnęły aż 18 tysięcy widzów, wzbogacono o element prezentujący historię oręża polskiego w postaci „Biwaku Historycznego – Wojsko Polskie 1914-2010”. Jego celem jest prezentacja i promocja polskich tradycji wojskowych od początków XX wieku do współczesności. Zostaną zaprezentowane zarówno mundury, jak i sprzęt techniczny, jakie były związane z żołnierzem polskim na przestrzeni minionego wieku.

Program imprezy:

Sobota, 4 września

17. 00 – Konferencja naukowa w Zespole Szkół w Nowej Cerkwi.

Niedziela, 5 września
Część patriotyczno - religijna

10.45 – Uroczyste otwarcie. Wprowadzenie warty honorowej oraz pocztów sztandarowych. Podniesienie flagi państwowej na maszt.
11.00 - Powitanie gości;
- Złożenie wieńców i kwiatów pod pomnikiem 18 Pułku Ułanów Pomorskich przy drodze Chojnice-Tczew;
- Wystąpienie opiekuna Izby Pamięci przy Zespole Szkół w Nowej Cerkwi, Ułanów oraz zaproszonych gości;
- Apel Poległych;
- Hymn Ułański – Marsz 18 Pułku Ułanów Pomorskich.
12.00 - Polowa Msza Święta.

Część plenerowa

13.30 - Widowisko historyczno - militarne: "Szarża Pod Krojantami", oraz prezentacja klubów jeździeckich.
14.00 - Widowisko "Szarża pod Arcelinem w 1920 r.".
14.30 - Koncert Orkiestry Garnizonowej z Elbląga, a następnie prezentacja bryczek i powozów.
15.25 - Pokaz musztry szwadronu kawalerii oraz XV Bieg Ułański.
16.20 - Inscenizacja "Szarża 18 Pułku Ułanów Pomorskich 1.09.1939 r.".
17.00 – Defilada i prezentacja wszystkich uczestników widowiska.
17.15 - Występ zespołu BIG Band z Chojnic.

Krótki film przedstawiający współczesną musztrę szwadronu kawalerii pod Krojantami, patrz poniżej:

Film przedstawiający m.in. rekonstrukcję szarży pod Krojantami, patrz poniżej:

Polecam również klip pt. „Polish Uhlans” do nagrania zespołu Sabaton pt. „Primo Victoria”, patrz poniżej:

[Fot. M. Roman]

Rekonstrukcja bitwy pod Mławą

W dniach 27 – 28 sierpnia 2010 roku odbyła się III edycja historyczno-kulturalnego widowiska pn. „Rekonstrukcja Bitwy pod Mławą 2010”. Dwudniowy cykl imprez poświęconych obronie Mławy w 1939 roku zgromadził kilkadziesiąt tysięcy widzów. Była to największa rekonstrukcja wydarzeń z II Wojny Światowej w Europie.

Celem rekonstrukcji historycznej oraz imprez jej towarzyszących było upamiętnienie 71. rocznicy września 1939 roku w postaci dwudniowej inscenizacji nawiązującej do wydarzeń wojennych i przypomnienia walk jakie stoczyła 20 Dywizja Piechoty z przeważającymi siłami nieprzyjaciela w pierwszych dniach września 1939 roku w ramach bitwy granicznej na przedpolu Mławy.

Piątkowym oficjalnym uroczystościom w Mławie towarzyszyły przemówienia okolicznościowe, apel pamięci, salwa honorowa i defilady pododdziałów uczestniczących w rekonstrukcji. Na ulicach Mławy odegrane zostało widowisko plenerowe inscenizujące nalot bombowy na miasto. Na mławskim rynku odbył się piknik militarny, któremu towarzyszyły wystawy sprzętu i prezentacje działalności służb mundurowych połączone z dynamicznymi pokazami wyszkolenia funkcjonariuszy i żołnierzy. Uroczystości zakończyło zapalenie symbolicznych zniczy w parku miejskim oraz w miejscach upamiętniających ofiary II wojny Światowej w Mławie.

Główną atrakcją przygotowaną przez organizatorów w sobotnie popołudnie była rekonstrukcja historyczna zorganizowana w miejscowości Uniszki Zawadzkie, w miejscu, gdzie rozegrała się bitwa o Mławę. Kilkadziesiąt tysięcy osób obejrzało pracę żołnierzy i ludności cywilnej przy umocnieniach obronnych, atak niemiecki, nalot bombowy na pozycje polskie z udziałem samolotów, szturm niemieckiej piechoty, polski kontratak i wycofanie się wojsk polskich z pozycji mławskich. Wcześniej mieszkańcy Mławy oraz odwiedzający to historyczne miejsce turyści mieli okazję uczestniczyć w pokazach sprzętu wojskowego.

Rekonstrukcja historyczna w Mławie cieszy się ogromnym zainteresowaniem społeczeństwa i zaliczana jest do jednych z ciekawszych rekonstrukcji przygotowywanych w kraju. W tegorocznej edycji wzięło udział 200 rekonstruktorów z całej Polski oraz 150 statystów.

Więcej o bitwie pod Mławą oraz jej rekonstrukcjom, patrz tutaj.

Polecam również filmy przedstawiający tegoroczną rekonstrukcję bitwy pod Mławą, patrz poniżej:

Mariusz A. Roman

[Fot. M. Roman oraz Archiwum]

Pociąg z ochotnikami 1920 roku

Historyczna rekonstrukcja „Pociąg z ochotnikami roku 1920", odbywająca się w ramach jubileuszowych obchodów 90. roczny bitwy warszawskiej, zawitał w środę 11 sierpnia do Krakowa.

Jest sierpień 1920 roku. Armia Czerwona zbliża się do Warszawy. Wojsko Polskie, pod dowództwem marszałka Józefa Piłsudskiego, koncentruje się do przeciwuderzenia. Oddziały pod Warszawą przygotowują się do odparcia pierwszego uderzenia. Do stolicy zjeżdżają ochotnicy z całej Polski. Do wojska zaciągają się młodzi ludzie - uczniowie, studenci, nauczyciele, lekarze i urzędnicy. Kolej odgrywa ważną rolę w transporcie oddziałów i sprzętu wojskowego.

"Pociąg z ochotnikami roku 1920" to projekt, który odtwarza trasę jednego z wielu składów podążających w kierunku stolicy, aby dowieźć żołnierzy - ochotników na jedną z największych bitew Europy, określaną przez historyków, jako 18. decydującą bitwą w dziejach świata.

Parowóz z zabytkowymi wagonami wyruszył w środę z Chabówki k. Rabki-Zdroju, by punktualnie o godz. 16 46 wjechać na stację Kraków – Główny i zabrać z niej ochotników i pododdziały wojskowe z Małopolski. W wydarzeniu wzięło udział około 30 ochotników - harcerzy i osób z grup rekonstrukcyjnych. Artyści z Loch Camelot odśpiewali pieśni z tamtego okresu (m.in. pieśni legionowe jak "1 Brygada", "Kompania Kadrowa" czy "Szara piechota") oraz zainscenizowali pożegnanie ochotników.

Ze stopni wagonu do zgromadzonych płomienne przemówienie wygłosił dowódca składu:

„Żołnierze! Dwa lata temu wybiliśmy się na niepodległość. Dwa lata cieszyć mogliśmy się wolnością, o którą nasi dziadowie przelewali krew w powstaniu listopadowym i styczniowym. Dwa lata mieliśmy, aby nabrać oddechu i zacząć budować Polskę naszych marzeń. W ciągu tych dwu lat biliśmy się o Wielkopolskę, Przemyśl i Lwów. Dziś bijemy się o Polskę, o życie, o prawo do samostanowienia!

Dziś walczymy, przelewamy krew i umieramy dla Naszych dzieci i kobiet, żeby nie dopadły ich hordy czerwonej armii. Dziś pokażemy światu, że Polska jest w stanie zatrzymać i pobić buńczuczne zastępy Trockiego i Tuchaczewskiego. Dziś WY!!!! Synowie tej ziemi pokażecie jak walczy polski żołnierz. Dziś Wy pomścicie śmierć Waszych kolegów, tysięcy niewinnych kobiet i dzieci zamordowanych przez czerwoną hołotę!

Niech żyje Polska!!!

Niech żyje Nasz wódz Józef Piłsudski!!!”

Galeria zdjęć z postoju pociągu w Krakowie, patrz tutaj.

Krótki film z odjazdu ochotników 1920 z Krakowa, patrz poniżej:

Inscenizacja nawiązująca do tamtych wydarzeń rozpoczęła się w skansenie taboru i urządzeń kolejowych w Chabówce. Skąd do Krakowa, a następnie do Warszawy i Radzymina, wyruszył blisko stuletni parowóz ciągnący pięć zabytkowych wagonów pasażerskich, jeden towarowy, a od Skierniewic dwie platformy zabezpieczenia wojskowego, na której znajdzie się m.in. samochód pancerny - Ford Tf-c i stanowiska karabinów maszynowych.

Zgodnie z rozkładem, w drodze do Warszawy pociąg będzie się zatrzymywać m.in. w Trzebini, Zawierciu, Częstochowie, Piotrkowie Trybunalskim, Koluszkach, Skierniewicach, Żyrardowie i Grodzisku Mazowieckim oraz Pruszkowie. Na kolejnych stacjach pociąg będzie zabierać ochotników i pododdziały wojskowe. Wsiadać będą harcerze, sanitariuszki PCK w strojach z epoki, żołnierze w mundurach polskich z 1919 r. i mundurach wojsk wielkopolskich. W Krakowie, Częstochowie, Skierniewicach i innych miastach organizowane będą wystawy i inscenizacje.

Do Warszawy pociąg dotrze w piątek, 13 sierpnia o godz. 15.15. Następnego dnia, od godz. 9.30 na dziedzińcu i przed bramą Uniwersytetu Warszawskiego odbędzie się inscenizacja zaciągu do polskiej armii nawiązująca do wydarzeń sprzed 90 lat. W ten sposób formowany był m.in. batalion 236. pułku piechoty Armii Ochotniczej, złożony głównie z młodzieży gimnazjalnej i akademickiej. Kapelanem tego batalionu był ksiądz Ignacy Skorupka. Rekruci składać będą przysięgę na sztandar Legii Akademickiej, potem nastąpi wymarsz formacji ochotniczych. Żołnierze przejdą Krakowskim Przedmieściem, ul. Bednarską i Dobrą, a stamtąd trafią na Dworzec Wileński (dawniej Petersburski), by jak przed laty wyjechać na pole bitwy pod Ossowem.

Trasa pociągu z ochotnikami

12 sierpnia

Nocny przejazd do Piotrkowa Trybunalskiego. Zabytkowy skład będzie można oglądać w godzinach od 8.00 na peronie 2. piotrkowskiego dworca kolejowego.

O godz. 12.00 -12.20 oficjalne pożegnanie na dworcu w Piotrkowie ochotników z Kielecczyzny, Lubelszczyzny oraz woj. łódzkiego.

12 sierpnia

Godz. 14.45 - planowany przyjazd pociągu na stację w Skierniewicach, opuszczenie pociągu przez ochotników na dworcu i przetoczenie składu na teren parowozowni.

Godz. 15.00 - przemarsz przez miasto do kościoła garnizonowego na wystawę: Bitwa Warszawska 1920 (przejście przez Park miejski od ul. Sienkiewicza do Senatorskiej, od Senatorskiej do Pl. Jana Pawła – ulice zabezpieczone przez służby miejskie), ok. godz.15.30 - po drodze powitanie przed ratuszem na rynku przez Prezydenta miasta (możliwość dołączenia grup harcerzy i strażaków). Podczas odsłonięcia wystawy istnieje możliwość zakupienia książek nt. Ochotników 1920r ze Skierniewic i dziejów 26 dywizji piechoty.

Godz. 17.30 - powrót do parowozowni, gdzie w godz. 17.40 – 18.15 będzie serwowana - grochówka z kotła.

Godz. 18.15-20.00 - zwiedzanie pociągu retro przez mieszkańców miasta oraz zwiedzanie parowozowni.

Godz. 20.15 - kino letnie na terenie parowozowni (film Polonia Restituta, 2 części).

13 sierpnia

Godz. 11.00 - zbiórka na dworcu chóru, przedstawicieli harcerzy, orkiestry wojskowej.

Godz. 12.00 – 12.35 uroczyste pożegnanie pociągu na dworcu w Skierniewicach.

Godz. 13.06 - 13.30 – postój na stacji w Żyrardowie.

Godz. 13.48 - 14.14 – postój na stacji w Grodzisku Mazowieckim.

Godz. 15.15 – wjazd pociągu z ochotnikami na dworzec Warszawa Główna (Muzeum Kolejnictwa), wyładunek i gorące przywitanie ochotników.

Około godz. 15.45 nawadnianie parowozu wozem bojowym straży pożarnej.

14 sierpnia

Godz. 09.30 - uroczystości pożegnania formacji ochotniczych z Warszawy, przysięga ochotników – uczniów szkół i studentów wyższych uczelni warszawskich, na dziedzińcu Uniwersytetu Warszawskiego, poświęcenie sztandaru Legii Akademickiej i wymarsz formacji ochotniczych na Dworzec Petersburski (obecnie Warszawa Wileńska), przemarsz Krakowskim Przedmieściem, ul. Bednarską. Z ul. Dobrej transport na ul. Targową. Przejście na dworzec.

Godz. 11.00 – 11.15 - pożegnanie formacji ochotniczych na dworcu Warszawa Wileńska.

Godz. 11.15. – odjazd pociągu z ochotnikami roku 1920 do Wołomina.

Godz. 11.40 – przyjazd na bocznicę towarową stacji Wołomin, wyładunek.

Strona poświęcona obchodom rocznicowym bitwy warszawskiej z 1920 roku, patrz tutaj.

Mariusz A. Roman

[Fot. M. Roman oraz Archiwum Autora]

Rocznica bitwy pod Kłuszynem

Bitwa pod Kłuszynem miała miejsce 4 lipca 1610 roku podczas wojny polsko-rosyjskiej 1609-1618. Kłuszyńskie zwycięstwo otworzyło wojskom Rzeczpospolitej bramy Kremla. Polacy jako nieliczni w dziejach zdobyli wtedy siedzibę rosyjskich carów, a załoga Polska trwała na Kremlu do 1612 roku.

Bitwa stoczona została między wojskami polskimi pod dowództwem hetmana polnego koronnego Stanisława Żółkiewskiego (6556 kawalerii - w tym 5556 husarii, 200 piechoty), a armią rosyjską pod dowództwem kniazia Dymitra Szujskiego (ok. 35 000 wojsk rosyjsko-szwedzkich) oraz szwedzkich posiłków dowodzonych przez Jakuba Pontussona De la Gardie.

Atak wojsk Żółkiewskiego rozbił wojska moskiewskie, a następnie skłonił do zaprzestania walki cudzoziemców posiłkujących Szujskiego. Bitwa zakończyła się paniczną ucieczką Szujskiego i ocalałych Rosjan. Pociągnęło to za sobą kapitulację zablokowanej armii Grzegorza Wałujewa w Carewie Zajmiszczu (ok. 8000 ludzi).

W obliczu klęski bojarzy zdetronizowali cara Wasyla Szujskiego i obwołali carem królewicza polskiego Władysława, a Żółkiewski wkroczył do Moskwy.

O bitwie pod Kłuszynem, patrz tutaj.

W czterechsetną rocznice bitwy pod Kłuszynem odbyła się inscenizacja tego historycznego wydarzenia. W dniach 3 – 4 lipca br. na błoniach obok warszawskiego Centrum Olimpijskiego naprzeciwko siebie stanęły wojska polskie pod dowództwem hetmana Stanisława Żółkiewskiego oraz połączone siły szwedzko-rosyjskie.

W inscenizacji wzięło udział ponad 400 uczestników z grup rekonstrukcyjnych z Polski i zagranicy. Do walki stanęli husarze, piechota, strzelcy i artylerzyści - z uzbrojeniem i w strojach będących kopią tych z siedemnastego wieku.

Polecam również pieśń Jacka Kowalskiego o bitwa pod Kłuszynem, patrz poniżej:

Krótki film o bitwie, patrz poniżej:

MAR

[Fot. Archiwum]

W rocznicę śmierci "Ognia"

- Chociaż narody w 1945 roku świętowały zwycięstwo, to jednak nie było to zwycięstwo dla wielu żołnierzy i patriotów - powiedział ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski, podczas mszy w intencji żołnierzy mjr Józefa Kurasia „Ognia”, która stanowiła część uroczystości patriotycznych na cześć "Żołnierzy Wyklętych", jakie odbyły się przed tygodniem w Waksmundzie.

Rocznica wymordowania przywódców zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” w dniu 1 marca 1951 roku obchodzona jest jako Dzień Pamięci o Żołnierzach Wyklętych. Jednym z nich był mjr Józef Kuraś „Ogień”, którego 63 rocznicę śmierci uroczyście upamiętniono w Waksmundzie.

22 lutego 1947 r. w wyniku zdrady Stanisława Byrdaka, Antoniego Twaroga i Stefanii Kruk, w Ostrowsku na Podhalu został otoczony przez obławę UB-KBW mjr Józef Kuraś ps. "Ogień", dowódca Zgrupowania Partyzanckiego "Błyskawica". Nie widząc szansy wyrwania się z okrążenia, ostatnią kulę przeznaczył dla siebie. W latach 1945-47 w oddziałach majora "Ognia" walczyło kilkuset partyzantów, kilka tysięcy ludzi współpracowało z oddziałami, które skutecznie przeciwstawiały się nowej okupacji w Małopolsce.

Więcej na temat bohaterskiego partyzanta z Podhala, patrz tutaj.

Z inicjatywy Związku Więźniów Politycznych oraz Społecznego Komitetu Pamięci Żołnierzy Konfederacji Tatrzańskiej, Rocha i Zgrupowania „Błyskawica”, w sobotę 20 lutego br. odbyły się w Waksmundzie k. Nowego Targu obchody 63 rocznicy ostatniej walki i śmierci mjr Józefa Kurasia „Orła”-„Ognia”.

Obchody rozpoczęła plenerowa inscenizacja historyczna z udziałem Grup Rekonstrukcji Historycznej z Waksmundu, Trójmiasta i Warszawy zatytułowana: „Za Orła Białego i koronę jego…’44-46”. Przedstawiono trzy epizody: jeden z czasów okupacji niemieckiej oraz dwa nawiązujące bezpośrednio do walk partyzantów „Ognia” z okupacją sowiecko-komunistyczną. Podczas ostatniego z nich odegrano scenę zdobycia posterunku Milicji.

Następnie, zebrani udali się na uroczystą mszę św. do kościoła św. Jadwigi Śląskiej, koncelebrowaną pod przewodnictwem Ks. Tadeusza Isakowicza - Zaleskiego - w intencji Podhalan poległych w walce o wolną Polskę z niemieckim i sowieckim okupantem w latach 1939-55. Msza poprzedzona była odznaczeniem oraz nadaniem stopnia kapitana – jednemu z ostatnich żyjących żołnierzy „Ognia”. Z programem artystycznym po nabożeństwie wystąpili najmłodsi mieszkańcy Waksmundu, a starsi wspominali czasy walki z oprawcami komunistycznymi.

Modlitwa i Apel Poległych z udziałem kompanii reprezentacyjnej Straży Granicznej na cmentarzu, przy grobach Konfederatów Tatrzańskich, żołnierzy Ochrony Sztabu mjr. ”Ognia” i mieszkańców Waksmundu, zakończyły oficjalny przebieg uroczystości. Po których członkowie i sympatycy Stowarzyszenia Federacji Młodzieży Walczącej zorganizowali wejście "ogniowym" szlakiem Konfederatów Tatrzańskich na Turbacz.

Więcej zdjęć z uroczystości w Waksmundzie na stronie foto.podhale.pl, patrz tutaj.

Mariusz A. Roman

[Fot. Mariusz Roman]

Rekonstrukcja bitwy nad Bzurą

W ostatnią niedzielę (13 września br.), już po raz ósmy w Brochowie pod Sohaczewem odbyła się rekonstrukcja bitwy nad Bzurą z 1939 r. Historyczne widowisko zgromadziło kilkadziesiąt tysięcy widzów. Wzięło w nim udział 200 członków grup rekonstrukcyjnych, 50 koni, czołgi, samochody pancerne oraz samolot.

Inscenizację rozpoczęło widowisko historyczne "Nie tylko Niemcy - walki polsko-radzieckie w 1939 roku" z udziałem grup z Węgier i Czech. W rolę sowieckich żołnierzy wcielili się Czesi. Następnie widzowie mogli obejrzeć wybrane elementy walk nad Bzurą. Duże wrażenie na widzach wywarła szarża około 50 kawalerzystów przypominająca historyczny atak ułanów jazłowieckich pod Wólką Węglową.

Pole bitwy zostało wzbogacone o bogatą scenografię i znakomite efekty pirotechniczne. Wsparcia rekonstruktorom udzielił Batalion Reprezentacyjny WP wystawiający Szwadron Kawalerii Wojska Polskiego oraz Pluton Salutowy, posiadający kopie armat wzorowanych na polskich haubicach z 1939 roku.

Impreza odbyła się pod patronatem Marszałka Województwa Mazowieckiego a finansowo wsparto ją ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Narodowego Centrum Kultury, Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, Samorządu Województwa Mazowieckiego i Samorządu Gminy Brochów.

Przed rozpoczęciem inscenizacji w kościele parafialnym w Brochowie odprawiona została Msza św. w intencji poległych nad Bzurą i na innych polach bitewnych 1939 roku.

Krótki film przedstawiający m.in. rekonstrukcję szarży w Bitwie nad Bzurą, patrz poniżej:

[Fot. PAP/Grzegorz Michałowski]

Rekonstrukcja szarży pod Krojantami

W najbliższą niedzielę (6 września), w Krojantach pod Chojnicami, będzie miało miejsce widowisko historyczne, upamiętniające jeden z epizodów Wojny Obronnej 1939 roku - szarżę 18 Pułku Ułanów Pomorskich. Oprócz widowiska historyczno-militarnego będą też: pokazy władania szablą i lancą, przedstawienie „Dzieje jazdy polskiej” oraz koncerty muzyczne. Honorowy patronat nad uroczystościami objął ostatni prezydent RP na uchodźstwie p. Ryszard Kaczorowski.

Tegoroczne obchody będą miały szczególny charakter, ze względu na 70. rocznicę bitwy z 1939 roku. Przyjmą one formę widowiska historyczno - militarnego, z autentyczną szarżą ponad stu współczesnych kawalerzystów, na pododdział hitlerowskiego Wehrmachtu. W trakcie tego patriotycznego przedsięwzięcia, które rozpocznie się o godz. 13.50, zobaczyć będzie można również, jako pierwszą część widowiska, "Dzieje Jazdy Polskiej", gdzie zaprezentowane zostaną pododdziały jazdy i kawalerii polskiej, od wojów Mieszka I, do kawalerzystów z pułków II RP, z okresu poprzedzającego wybuch II wojny światowej.

Następnie widzowie oglądać będą gonitwę ułańską, a także popisy kawaleryjskie, czyli pokazy władania szablą i lancą oraz sprawności jeździeckiej kawalerzysty. Nowym elementem będzie, pierwszy w Polsce, pokaz musztry pełnego 114-konnego szwadronu kawalerii polskiej, zakończony regulaminową szarżą. Kulminacyjnym punktem widowiska, w granicach godz.16.15, będzie odtworzenie szarży 18 Pułku Ułanów z 1 września 1939 r., zakończone epizodem walk Ułanów Pomorskich - heroicznego boju, w trakcie próby przebicia się pod Grupą, z uścisków okrążenia hitlerowskiego i zakończenia walk 18 Pułku Ułanów Pomorskich, w Kampanii Wrześniowej 1939 r.

Tradycyjnie już od po raz ósmy, na polach pod Krojantami w każdą pierwszą niedzielę września organizowane są inscenizacje szarży kawaleryjskiej. Połączone są one z imprezami towarzyszącymi, jak: uroczysta msza św., składanie kwiatów pod pomnikiem przy drodze Chojnice – Czersk, biegiem ułańskim, koncertem orkiestry wojskowej, występami zespołów artystycznych itp. Podczas tegorocznych obchodów - w sobotę odbędzie się również konferencja naukowa dotycząca Wojny Obronnej 1939.

Organizatorzy uroczystości: Gminny Komitet Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w Chojnicach, Zespół Szkół im. 18. Pułku Ułanów Pomorskich w Nowej Cerkwi oraz Fundacja „Szarża pod Krojantami". Za odtworzenie kawaleryjskiego boju w miejscu dawnej szarży pod Krojantami odpowiedzialny jest Polski Klub Kawaleryjski na czele z Jerzym Haniszem i Markiem Draganem. Dużą pomoc w organizacji uroczystości zapewniają 16. Pomorska Dywizja Zmechanizowana z Elbląga i Jednostka Wojskowa z Nieżychowic.

Program imprezy:

Sobota, 5 września

18.00 – konferencja naukowa w Zespole Szkół w Nowej Cerkwi:
Tomasz Krzemieński - Nieśmiertelnik w Wojsku Polskim w II Rzeczypospolitej
Paweł Piotr Mynarczyk - Działalność wywiadu polskiego w Chojnicach w II Rzeczypospolitej
Zdzisław Kościański - Kawaleria w wojnie obronnej - czy spełniła swoje zadanie?

Niedziela, 6 września

Część patriotyczno - religijna

10.45 - Wprowadzenie warty honorowej oraz pocztów sztandarowych. Podniesienie flagi państwowej na maszt.
11.00 - Powitanie gości;
- Składanie raportów przez kluby jeździeckie;
- Wystąpienie opiekuna Izby Pamięci przy Zespole Szkół w Nowej Cerkwi, Ułanów oraz zaproszonych gości;
- Apel Poległych;
- Hymn Ułański – Marsz 18 Pułku Ułanów Pomorskich;
- Składanie wieńców i kwiatów;
- Występ dzieci i młodzieży z Zespołu Szkół w Nowej Cerkwi;
12.00 - Polowa Msza Święta.
13.00 - Odprowadzenie pocztów sztandarowych.

Część plenerowa

13.30 - Przemarsz na pole szarży w rejon widowiska historyczno - militarnego: "Szarża Pod Krojantami" orazprezentacja klubów jeździeckich.
13.50 - Przedstawienie pt. "Dzieje Jazdy Polskiej".
14.20 - Koncert Orkiestry Garnizonowej z Elbląga, a następnie prezentacja bryczek i powozów.
15.00 - Pokaz władania szablą i lancą.
15.25 - XVIII Bieg Ułański.
15.45 - Pokaz musztry szwadronu kawalerii.
16.15 - Inscenizacja "Szarża 18 Pułku Ułanów Pomorskich 1.09.1939 r. i dalsze losy Pułku".
17.00 - Prezentacja wszystkich uczestników widowiska
17.15 - Występ zespołu Bubliczki z Brus.

Krótki film przedstawiający m.in. rekonstrukcję szarży pod Krojantami, patrz poniżej:

Opr. Mariusz A. Roman

[Fot. Archiwum]

Vivat Waza, Vivat Gniew!

W bogatej ofercie turystycznej gniewskiej warowni historyczne imprezy plenerowe wybijają się dziś na plan pierwszy. VIVAT VASA! - Bitwa Dwóch Wazów czy Międzynarodowy Konny Turniej Rycerski Króla Jana III Sobieskiego należą do tych największych i mają wielotysięczną publiczność. Organizowane tu od 1992 roku spektakle i inscenizacje historyczne oraz turnieje rycerskie sprawiły, że Zamek Gniewski uznawany jest za jeden z głównych ośrodków upowszechniania historii w Polsce.

W lipcu 1626 roku wojska szwedzkie pod dowództwem Gustawa II Adolfa zajęły Gniew. To właśnie w realiach wojny pruskiej z 1626 roku rozgrywa się impreza plenerowa „Vivat Vasa”. Wówczas pod Gniewem spotkały się armie dwóch władców z rodu Wazów. Wojska Zygmunta III Wazy starły się z armią Gustawa II Adolfa. Dla upamiętnienia tego wydarzenie rokrocznie (w tym roku 15-16 sierpnia) odbyła się w Gniewie największa w Polsce impreza historyczna odtwarzająca wojskowość XVII wieczną.

Impreza rozgrywa się na terenie Zamku oraz zabytkowego miasta Gniew, składa się z wielu przedsięwzięć kulturalnych i edukacyjnych, takich jak: inscenizacja historyczno-batalistyczna "Bitwa Dwóch Wazów", spektakle teatralne, pokazy musztry, zabawy i turnieje obozowe, prezentacje stanowisk edukacyjnych dotyczących rzemiosła oraz XVII-wiecznej sztuki wojennej, jarmarku rzemiosł tradycyjnych oraz koncertów muzyki dawnej.

Dla przybyłych na imprezę kasztelan Jarosław Struczyński i jego świta przygotowali między innymi szereg wojskowych zabaw obozowych oraz tańce plebejskie. Było można usłyszeć muzykę z tamtych czasów, a także obserwować musztry regimentów. Odbyło się wiele pojedynków szlacheckich oraz specjalnie przygotowane salwy armatnie i muszkietowe. Przybyli, którzy zapragnęli czynnie wziąć udział w zabawie mogli spróbować swoich sił w strzelaniu z kuszy, spróbować się w egzercerunkach z muszkietem, a nawet wydrukować glejt na prasie Gutenberga. W zamku można także było przebrać się w strój z epoki, by poczuć w pełni klimat tamtych czasów.

Jako „danie główne” imprezy zaserwowano w niedzielę oczywiście odtworzenie samego epizodu z wojny pruskiej, kiedy to naprzeciw siebie stanęły wojska dwóch królów z rodu Wazów, a w sobotę wieczorem mrożącą krew w żyłach inscenizację historyczno-batalistyczną z oblężenia zamku i miasta. W przedsięwzięciu uczestniczyło około 250 współczesnych rycerzy, przedstawicieli grup historyczno-rekonstrukcyjnych z Polski, Czech, Ukrainy, Rosji, Szwecji, Francji i USA. Wśród nich aż 30 rycerzy konnych z imponująco się prezentujących chorągwi husarskich.

Krótki film przedstawiający atak polskiej husarii podczas inscenizacji w Gniewie, patrz poniżej:

Inscenizacje przeprowadzone w ostatni weekend na zamku w Gniewie były zatem niesłychaną gratką dla wszystkich miłośników historii oraz batalistyki, bynajmniej nie ostatnią w tym sezonie. Do końca sierpnia, codziennie na zamku o godz. 11.45, będzie można uczestniczyć w "Salwie Armatniej na Anioł Pański". Podczas której będzie można przeżyć rekrutację do artylerii, a wybrani Goście nauczą się nabijania i strzelania z XVII - wiecznej armaty. Po salwie armatniej odmawiana jest również modlitwa na Anioł Pański. W okresie wakacyjnym organizatorzy zapraszają również na niedzielne msze o godz. 15.00 do kaplicy zamkowej, odprawianej w niepowtarzalnej scenerii średniowiecznej warowni.

W dniach 28 – 29 sierpnia br. odbędzie się również kilka ciekawych imprez pod hasłem zakończenia lata na zamku w Gniewie. Oto szczegółowy program:

Piątek 28 sierpnia godz. 22:00 - zamek w Gniewie
Festiwal Teatrów Ognia

Sobota 29 sierpnia
Od godz. 16:00 Spektakl Legenda Husarii - zamek w Gniewie
Od godz. 20:00 - Rynek Starego Miasta
Koncert zespołu GTC
Koncert Zespołu RAZ DWA TRZY
Finałowy spektakl Festiwalu Teatrów Ognia

Więcej o historii i ofercie zamku w Gniewie, patrz tutaj.

Film reklamowy o Zamku w Gniewie i ludziach tworzących niezapomniany klimat tego miejsca, patrz poniżej:

Mariusz A. Roman

[Fot. Mariusz Roman]